á ở Sài Gòn?[br">[br">Quốc gật đầu đáp.[br">[br">- Tôi ở Tân Định. Còn đại úy?[br">[br">- Nhà tôi ở Gia Định... Trung tá chắc đã có gia đình?[br">[br">Thạnh không thấy được nét thoáng buồn trên khuôn mặt của người lính biệt động.[br">[br">- Tôi còn độc thân... Đại úy được mấy cháu?[br">[br">- Ba... Đứa con gái lớn nhất và hai đứa con trai...[br">[br">Thạnh ngưng nói khi thấy một thiếu tá bước tới nói với Quốc.[br">[br">- Anh Năm...Lính báo cáo không thấy có gì khả nghi trên đường...[br">[br">Gật đầu Quốc cười nói với Thạnh.[br">[br">- Xong rồi... Đoàn xe có thể lên đường... Tôi chúc đại úy đi đường bình an...[br">[br">Nói xong Quốc bước theo lính của mình. Vì hút chưa xong điếu thuốc nên Thạnh vẫn còn đứng trên đường. Cắc... Bùm... Tiếng nổ đột ngột vang lên khiến cho Quốc giật mình quay lại. Anh thấy vị đại úy quân vận loạng choạng một bước rồi ngã lăn ra đất. Chạy nhanh tới chỗ Thạnh đang nằm ngửa mặt lên trời Quốc lắc đầu thở dài. Cú bắn sẻ của tên du kích nào đó thật độc địa. Nơi ngực trái của Thạnh có một lỗ sâu hun hút. Máu từ đó phun ra đỏ lòm. Thạnh phều phào.[br">[br">- Trung tá...[br">[br">Bàn tay run run của Thạnh đưa tay lên cố gắng mở nút áo nhưng không được. Hiểu ý Quốc mở nút áo lấy ra cái bóp đưa cho Thạnh. Vị đại úy quân vận đặt nó vào tay Quốc xong thều thào.[br">[br">- Trung tá... đưa cái này... cho vợ... vợ tôi...[br">[br">Thạnh thở hắt hơi dài rồi ngọeo đầu sang bên. Quốc ứa nước mắt. Gần hai chục năm ở lính nhất là lính biệt động anh đã từng thấy lính chết. Chết đủ kiểu. Nằm. Ngồi. Đứng. Chết hai ba lần. Chết cụt đầu. Đứt nửa người. Chết đột ngột nhanh tới độ không ngờ mình bị chết. Tuy nhiên anh cảm thấy buồn vì cái chết bất ngờ của Thạnh. Lặng lẻ nhét cái bóp vào túi áo của mình xong xốc lấy xác của Thạnh đặt lên băng sau anh lái chiếc jeep chạy ngược về hướng Chơn Thành.[br">[br">Đoàn công voa tới An Lộc và Lộc Ninh tiếp tế quân dụng cho hai trung đoàn 40 và 41 rồi về lại Chơn Thành bình yên không có chuyện gì xảy ra ngoại trừ cái chết của đại úy [br">[br">Thạnh, sĩ quan trưởng toán.[br">[br">Ngồi im trên một lô cốt đắp bằng bao cát Quốc nhìn đăm đăm ra khu rừng trước mặt. Trời xanh và trong. Nắng trưa chói chang. Cây cỏ vàng úa vì ảnh hưởng của thuốc khai quang. Đưa tay lên túi áo rút gói thuốc vô tình anh chạm vào cái bóp của Thạnh. Cũng vì lời trăn trối nên anh đã giữ lại cái bóp để có ngày trao lại cho gia đình người chết. Mân mê cái bóp cũ mèm giây lát Quốc từ từ mở ra. Cái bóp có ba ngăn. Ngăn thứ nhất đựng hai tờ giấy năm trăm còn mới. Ngăn thứ nhì là hình ba đứa trẻ. Mở ngăn thứ ba Quốc nhìn trân trân bức ảnh bán thân của người đàn bà mà anh đoán là vợ của Thạnh. Anh cảm thấy có bàn tay nào đó bóp lấy trái tim mình. Người đàn bà trong hình là Mai. Người mà anh yêu thương suốt đời. Người mà anh mơ hằng đêm. Người mà anh gọi tên trong những lúc cô đơn và buồn rầu. Mai hiện ra rực rỡ. Mai yêu kiều với nụ cười làm ấm lòng người lính chiến. Có thể nào Mai lại là vợ của Thạnh. Quốc bàng hoàng. Chết lịm. Ngơ ngẩn. Anh quên luôn điếu thuốc đang cháy trên tay mình. Ngồi im lìm suy nghĩ giây lát Quốc đi về phía bộ tư lệnh của tướng Hiếu. Phải chờ đợi chừng mười phút anh mới nghe được giọng nói của Đình Anh. Quốc từ từ kể cho Đình Anh nghe về cái chết của Thạnh. [br">[br"> [br">[br">Đám tang của Thạnh không có nhiều người tham dự trừ mấy người lính trong đơn vị. Ba đứa trẻ mếu máo khi người ta hạ huyệt. Chúng nó còn quá trẻ để hiểu được sự mất mát. Chỉ có Mai mới biết là cái chết của Thạnh sẽ gây cho nàng nhiều đớn đau và khổ sở về tinh thần lẫn vật chất. Nàng sẽ phải vô cùng vất vả mới có thể tạm nuôi ba đứa con còn nhỏ dại trong thời buổi kinh tế khó khăn và tình hình chiến tranh càng ngày càng thêm nặng độ.[br">[br"> [br">[br">Quốc đứng tần ngần trước ngôi nhà nhỏ trong khu Lò Heo thật lâu mới giơ tay gõ cửa. Có tiếng chân bước nhẹ rồi cánh cửa mở ra. Mai mở lớn mắt nhìn người lính biệt động đang đứng trước mặt mình. Trời ơi... Quốc của nàng... Quốc của một thời xa xưa. Quốc của mười mấy năm không gặp. Ánh mắt buồn u uẩn nhưng thấp thoáng nụ cười. Khuôn mặt xương xương gầy gò. Làn da xạm đen vì nắng lửa chiến trường. [br">[br">- Anh Quốc...[br">[br">Mai chỉ nói được hai chữ. Hai chữ thôi nhưng vô vàn ý nghĩa. [br">[br">- Mai không muốn mời anh vào nhà?[br">[br">Quốc hỏi với chút bông đùa. Mai gượng cười lùi lại.[br">[br">- Mai xin lỗi... Mời anh vào...[br">[br">Nhà vắng vì ba đứa nhỏ đi học. Quốc liếc nhanh ngôi nhà. Tất cả đều tỏ cho anh biết sự nghèo nàn của gia đình một mẹ ba con có chồng vừa chết trận. Một năm lương chẳng thấm vào đâu so với tình trạng vật giá leo thang.[br">[br">- Anh Quốc về lâu chưa?[br">[br">- Anh mới về hồi trưa. Gặp Đình Anh mới biết nhà của Mai...[br">[br">Hai người, từng một thời yêu nhau thắm thiết, ngồi cách nhau cái bàn, nhìn nhau giây phút rồi quay đi chỗ khác. Im lặng. Họ có nhiều điều muốn nói nhưng dường như có điều gì đó làm cho họ ngại ngùng khó mở lời. Cuối cùng tằng hắng tiếng nhỏ Quốc lên tiếng.[br">[br">- Thạnh đã chết trên tay của anh... Trước khi nhắm mắt [br">[br">Thạnh có nhờ anh trao lại vật này cho Mai...[br">[br">Quốc đặt cái bóp lên bàn. Mai ứa nước mắt. Đó là vật mà nàng đã mua tặng cho chồng vào dịp tết cách đây năm năm. Tuy nó cũ và sờn rách nhiều chỗ nhưng Thạnh không chịu bỏ vì đó là vật kỷ niệm của người vợ thân yêu. [br">[br">- Anh chỉ gặp Thạnh có một lần, lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng...[br">[br">Như không ngăn được cảm xúc Mai bật khóc.[br">[br">- Anh thành thật chia buồn với Mai...[br">[br">- Cám ơn anh...[br">[br">Nhìn Mai đang gục đầu Quốc thở dài.[br">[br">- Nếu em cần gì hãy cho anh biết. Anh sẵn sàng giúp em những gì anh làm được. Ngay cả những gì không làm được anh cũng làm...[br">[br">Mai ngước lên nhìn người mà mình đã từng yêu thương trong quá khứ.[br">[br">- Cám ơn anh... Em không biết em cần gì nữa...[br">[br">- Em đừng bi lụy nhiều quá không tốt. Em nên nhớ em còn ba đứa con...[br">[br">Ngừng lại giây lát Quốc nói với giọng nghẹn ngào.[br">[br">- Em còn có ba đứa con phải nuôi dưỡng và có anh, người vẫn đi bên cạnh cuộc đời của em...[br">[br">Quốc thở dài hắt hiu.[br">[br">- Mười mấy năm đã qua anh vẫn còn yêu em như ngày xưa...[br">[br">Dường như không muốn nghe Quốc nói tới tình yêu và dĩ vãng Mai lảng sang chuyện khác bằng một câu hỏi.[br">[br">- Ba má anh vẫn còn ở chỗ cũ?[br">[br">Quốc cười buồn.[br">[br">- Ba anh chết năm 70 còn má anh chết năm 72...[br">[br">Quốc đứng lên. [br">[br">- Anh phải đi...[br">[br">Mai theo Quốc ra tới cửa. Dừng lại nơi cửa Quốc nói trong lúc nhìn vào mắt của Mai.[br">[br">- Anh xin phép thỉnh thoảng tới thăm em...[br">[br">Mai cười. Đây là lần đầu tiên nàng cười khi hai người gặp nhau.[br">[br">- Anh cứ tới thăm nếu anh muốn...[br">[br">- Anh sẽ đến...[br">[br"> [br">[br">Quốc bước nhanh ra cửa. Mai đứng nhìn theo dáng đi của người lính chiến mà nàng đã yêu cách đây mười mấy năm. Tự dưng nàng thở dài. [br">[br">

[br">Ngay cả dân chúng là những người kém hiểu biết về chính trị và quân sự cũng nhận ra những biến chuyển của thủ đô Sài Gòn. Từng đoàn công voa bít bùng chạy ra hướng xa cảng Phú Lâm để về miền lục tỉnh. Tàu chiến của hải quân lớp neo trên sông, lớp cặp cầu dọc theo sông Sài Gòn từ Cát Lái dài tới Nhà Bè. Nguồn tin là Sài Gòn sẽ bị bỏ khiến cho dân chúng bàng hoàng và sợ sệt. Tuy nhiên rất ít người chịu mất gia sản để di tản về vùng hậu giang. Những người rời Sài Gòn đa số là gia đình binh sĩ, viên chức của các cơ quan công quyền và một số gia đình giàu sang có sẵn phương tiện để di tản. [br">[br"> [br">[br">1- 1- 1977.[br">[br">Hàng trăm phóng viên chiến trường trong nước và ngoại quốc có mặt ở Lai Khê hay Phan Rang để thu lượm tin tức về sự biến chuyển trong mặt trận của hai vị tướng đang ở tuyến đầu đất nước. Dù thiếu sự yểm trợ của phi cơ và pháo binh, chuẩn tướng Hồ Trung Hậu cũng về tới Chơn Thành. Sư đoàn 23 của ông đã triệt thoái dưới cơn mưa đạn của bộ đội cộng sản Bắc Việt. Ba ngày sau hai trung đoàn 40 và 41 của sư đoàn 22 bộ binh đóng ở Lộc Ninh và An Lộc cũng rút lui vì thiếu hụt đạn dược. Tuần lễ sau tướng Hiếu dời bộ tư lệnh của mình về Lai Khê còn tướng Niệm rút về đóng ở Bầu Bàng. Mặt trận của tướng Trưởng cũng không khá hơn. Các đơn vị của ba sư đoàn 1, 2, 3, dù và thủy quân lục chiến đã rút về đường ranh mới từ Phan Thiết dài lên tới Định Quán và Đồng Xoài. Mười mấy sư đoàn của cộng sản Bắc Việt được yểm trợ bởi hàng chục trung đoàn pháo, tăng và đặc công từ từ xiết chặt vòng vây. Sự sống còn của Việt Nam Cộng Hòa được đếm từng giờ. Ngày chết của Sài gòn sắp tới.[br">[br"> [br">[br">10- 3 - 1977. [br">[br">Tướng Hiếu và toàn bộ các đơn vị dưới quyền chỉ huy của ông lại rút lui sau những trận đánh đẫm máu với sư đoàn 7, 5, 3 sao vàng và 316 của cộng sản Bắc Việt. Tướng Hậu rút về Lai Khê. Tướng Niệm rút về Thủ Dầu Một còn tướng Hiếu rút về Lái Thiêu. Bên đông tướng Trưởng và tướng Khang bỏ Phan Rang về Vũng Tàu. Bộ tổng tham mưu ra lệnh cho sư đoàn 1 và sư đoàn thủy quân lục chiến lên tàu về Cần Thơ. Thừa thắng xông lên Bắc Việt đồng loạt tấn công. Sư đoàn 18 của tướng Lê Minh Đảo, sư đoàn 2 của tướng Hinh, sư đoàn 3 của tướng Nhựt, sư đoàn nhảy dù của tướng Lưỡng, sư đoàn 22 của tướng Niệm, sư đoàn 23 của tướng Hậu, sư đoàn 25 của tướng Lý Tòng Bá và các liên đoàn biệt động quân của tướng Giai đụng lia lịa với các sư đoàn cộng sản trang bị vũ khí tối tân nhất của Nga Tàu. Người lính can trường của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa phải dè xẻn từng viên đạn. Thiếu pháo binh, thiếu phi cơ yểm trợ họ phải đem chính thân xác cũng như lòng hy sinh của mình ra cản bước xâm lăng của bộ đội già Hồ. [br">[br"> [br">[br">30- 4- 1977. [br">[br">Khi người lính cuối cùng của nhảy dù bước qua bên kia cầu Bến Lức bộ đội của Giáp mới dám rón rén đi vào Ngã Ba Hàng Xanh. Họ nhìn ngắm người và cảnh của thành phố với vẻ ngơ ngác và ngạc nhiên. Thứ nhất là sự huy hoàng và tráng lệ của Sài Gòn. Thứ nhì là thái độ của dân-Sài-Gòn. Thay vì hoan hô hay chào mừng, dân-Sài-Gòn nhìn họ như nhìn những người thời cổ sử. Người-Sài-Gòn đón kẻ chiến thắng bằng thái độ dè dặt và thụ động. Nhiều người nhủ thầm là tại sao " lũ cốt đột " này lại có thể đánh bại Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Bây giờ họ mới thấu hiểu là đất nước thân yêu của họ đã bị bức tử bởi sự thỏa thuận giữa các siêu cường. Sài Gòn đã chết. Một trang sử đã được lật qua. Tuy nhiên người lính của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa chưa chết. Là những người lính bất khuất họ chưa chịu bỏ cuộc. Họ vẫn hiên ngang sống để viết thêm một trang sách mới hào hùng trong quyển tranh đấu sử của dân tộc.[br">[br"> [br">[br">Sau khi rút về miền tây bộ tổng tham mưu bố trí các đơn vị như sau. Sư đoàn 7 của chuẩn tướng Trần Văn Hai chịu trách nhiệm một phần của tỉnh Kiến Hòa, tức là phần đất nằm lọt giữa hai con sông Mỹ Tho và sông Hàm Luông gồm bốn quận Trúc Giang, Bình Đại, Giồng Trôm và Ba Tri. Ngồi chưa nóng ghế tướng Hai liên tiếp mở ra nhiều cuộc hành quân tảo thanh và càn quét. Chỉ trong vòng ba tháng có một ngàn quân du kích ra chiêu hồi, ba ngàn quân chủ lực miền bị giết. Dân tỉnh Kiến Hòa vui hưởng hòa bình và an ninh mà họ chưa bao giờ có. Sư đoàn 18 với sư đoàn 23 và sư đoàn 25 giữ an ninh vùng Chợ Mới, tỉnh Sa Đéc, Vĩnh Long và Trà Vinh với ba quận của tỉnh Bến Tre là Thạnh Phú, Mỏ Cày và Chợ Lách. Nhằm mục đích quét sạch các đơn vị của cộng sản vẫn còn hoạt động ở miền tây, bộ tổng tham mưu sử dụng sư đoàn 9, 21, nhảy dù và thủy quân lục chiến càn quét cũng như tiêu diệt hết các đơn vị du kích cùng chủ lực của cộng sản ở các tỉnh Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cần Thơ, Rạch Giá, Ch