h sợ đến ngất đi được.
ông nén tiếng thở dài , nhắm mắt lại cố dỗ giấc ngủ. Bên ngoài trời đã khuya lắm , ông gnhe tiếng sương đêm từng giọt đều đặn từ mái ngói đến sân gạch , ông kéo tấm chăn phủ kín trên mặt rồi cảm thấy rất khó chịu vì ngộp thở. Không gian hoàn toàn tỉnh mịch , trời đứng gió , ngoài vườn bao nhiêu cây lá không một chút lay động.
ông hồi tưởng lại bao nhiêu năm sống ở làng này , từ thuở thiếu thời , ông đã lang thang một mình trên đường khuya , dù là đêm trăng sáng hay đêm tối trời , có bao giờ biết sợ là gì ? Rồi sau này khi lập gia đình , có địa vị trong làng xóm , cũng biết bao đêm ông đi uống rượu ở nhà người này, người kia. Hoặc khi ra sân đình xem hát chèo, rồi một mình trở về trên những khúc đường vắng lặng , chỉ có tàn tre hai bên rũ xuống , chuyện ma quỷ có khi nào làm cản trở bước chân lịch lãm của ông đâu ? Ấy thế mà từ đêm qua đến giờ, hễ nhìn thấy bóng đêm là ông run sợ. Vườn nhà ông cây trái xum xuê , từ nay ông chỉ dám ra chơi ban gnày mà thôi.
ông nhớ có lần nghe người ta bảo ma lúc nào cũng hiện diện quanh ta, nhưng chỉ người nào ma muốn cho thấy , thì mới thấy được. ông tự hỏi tại sao ma lại chọn ông để hù dọa ?. ông nghĩ mãi không tìm ra lý do. Một lúc sau , ông Phú vừa lật người nằm ngửa , thì bổng con mèo bên cạnh ông kêu rú lên , lao vọt qua cửa sổ , và chạy vùn vụt trên mái nhà , tiếng gào thét như xé màn đêm. Sau đó có tiếng gỏ cửa phía trước , ông Phú giật thót người, hất mạnh tấm chăn ra khỏi , ngóc đầu dậy lắng nghe. Vẫn những tiếng cọc cọc giống hệt đêm qua.
ông hít thở chờ đợi , tiếng gõ vang lên như giục giã , ông đưa mắt nhìn vợ , hy vọng là bà cũng nghe thấy. Nhưng bà vẫn đang say giấc nồng , hơi thở vẫn đang đều đều , chứng tỏ bà vẫn chưa thức giấc. ông Phú khẻ lay vai vợ , bà Phú trở người nằm nghiêng , úp mặt vào tường , xoay lưng về phía ông. Tiếng gõ cữa vẫn tiếp tục , tiếng mèo gào thê lương vẫn vang lên rộn rã, tiếng móng vuốt cào cào rin rít trên cánh cửa gỗ. ông Phú như người say thuốc , như kẻ bị hớp hồn , nữa tỉnh nữa mê, mất hết tự chủ , tung chăn bước xuống giường , thất thểu đi ra , ông tháo then ngang , đẩy rộng cánh cửa. Con mèo đen lao vọt lại chân ông , cắn gấu quần ông , lôi thật mạnh , như cố ý kéo ông vào nhà. Nhưng ông cứ đứng yên như người bị thôi miên…
Cảnh cũng lại diễn ra y hệt như là đêm qua , trong màn sương nhạt , đứa con gái mặc quần áo trắng toát , mái tóc rũ xuống , che một phần khuôn mặt xanh xao , chià bàn tay xin :
− Ông cho con xin bát cơm. Con đói quá !
ông Phú đứng chết cứng như chôn chân xuống nền gạch , á khẩu không nói được lời nào. Xa xa ở cuối sân sát cổng ra vào , ông lại thấy người đàn bà trẻ mặc đồ trắng , cất tiếng gọi :
− Về con ơi , về với mẹ con ơi !
ông Phú kinh hãi đến tột cùng , tiếng nói của cả hai mẹ con vừa trong , vừa lạnh như vọng về từ cõi âm. Cả hai khuông mặt đều mờ ảo , ông không trông rõ , không nhận diện được. Đứa bé chìa tay khẩn khoảng nhắc lại :
− Xin ông bố thí cho con bát cơm , con đói lắm.
Và ngay sau đó tiếng người mẹ từ ngoài cổng cũng cất lên :
− Về con ơi , về với mẹ con ơi !
Con mèo đen từ chân ông, lao về phía đứa bé. Lập tức đứa bé quay lưng và vụt mất. ông Phú chớp mắt mấy cái và bừng tỉnh. Bấy giờ ông mới thấy ở cuối sân, hai mẹ con dắt nhau ra cổng . ông vẫn đứng run rẩy tại chỗ như có ai níu chặt lấy đôi chân ông , cả phút sau mới hoàn hồn. ông toan bước vào nhà , thì một bàn tay bấu mạnh trên vai ông , ông hét lớn quay đầu lại thì hóa ra vợ ông , bà hỏi :
− Ông làm cái gì ngoài này thế ?
ông Phú thở hồng hộc như người chạy đua đường trường , bà Phú dìu ông vào nhà , để ngồi ở ghế và vặn to ngọn đèn dầu. Con mèo đen cũng theo vào , nhảy lên chỗ củ. Bấy giờ , bà Phú mới nhận ra nét nhợt nhạt đẩm ướt mồ hôi trên khuôn mặt của chồng. Bà rót nước tro cho ông và bảo :
− Ngồi xuống , ông ngồi xuống hẳng đi rồi uống cốc nước nóng này đi đã. Uống rồi cho tỉnh.
Rồi bà lấy cái khăn vải máng ở đuôi giường lau mặt cho chồng. ông Phú uống cạn cốc nước , đòi thêm một ly nữa , rồi run run bảo bà :
− Bà….bà cầm đèn đi với tôi , tôi phải đi giải một cái đã.
Bà Phú làm theo chồng. Lần đầu tiên sau hiền lành bạc nhược khác hẳn với thái độ hách dịch và hung bạo thường ngày. Bà đi trước , giơ cao cái đèn soi bước , bà đẩy cái cánh cửa cho chồng bước ra, nhưng cánh cửa vừa mở , ông đã kêu thét lên và lùi lại. Vì thấy hai cái bóng người đứng ngay trên thềm nhìn ông chờ đợi. Bà Phú vội trách :
− Cái gì mà ông cứ la ầm lên giữa đêm khuya vậy ? Làng xóm người ta kéo sang bây giờ.
Hai bóng người đứng đó cùng lao lại đở ông vì đó là chị người làm và cô con gái. Chị Thuần lên tiếng :
− Ơ ! Con đây mà ông.
ông Phú đặt bàn tay lên ngực , khò khè thở và mắng :
− Chúng mày….chúng mày ra làm cái gì đây ? Tao cứ tưởng là ma.
Cô con gái đáp :
− Tại con đang ngủ , tự nhiên con nghe bố hét to quá à. Con vội lay chị Thuần dậy , chạy lên xem bố có việc gì không ?
Bà Phú buồn rầu bảo :
− Thôi, đi ngủ hết đi. Mẹ rửa mặt cho tỉnh táo , từ hôm qua đến giờ cứ mê man, nói lung tung.
Và bà bảo chị người làm :
− Thôi , chị cũng đi ngủ đi , còn sớm lắm. Có cần gì thì tôi gọi ngay.
Bà Phú bước xuống sân , ông Phú nắm chặt cánh tay vợ đi từng bước chậm chạp sát bên cạnh. ông không dám nhìn ra phía cổng , bởi ông hình dung hai cái bóng trắng vẫn đứng đó chờ đợi ông. Ra tới bên hông nhà , bà Phú đặt cây đèn trên bệ nước xi măng , lấy khăn nhúng ướt cho ông lau mặt , rồi đứng chờ ông đi tiểu bên bệ chuối. Gió thổi xào xạc trong hốc cây , những tàn lá chuối run lên phần phật , ngọn đèn dâù tắt phụt làm ông Phú lại một phen khiếp vía.
Trăng thượng tuần soi mờ không gian , chẳng cần đèn ông cũng đã rành đường đi nước bước từng hốc cạnh trên mãnh đất lâu đời của ông. Nhưng vì cảm giác hoản loạn , ông cần ngọn đèn cho đỡ sợ. Bà vợ nắm tay ông dắt vào nhà , ngang qua mảnh sân , ông bổng nghe tiếng chó gầm gừ , rồi sủa vang ở ngoài cổng , ông bấu chặt cánh tay vợ và hổn hển nói :
− Mẹ con nó đang đi ngoài ấy !
Bà Phú ngơ ngác hỏi :
− Mẹ con ai ? ông làm sao thế ?
ông Phú run rẫy đáp :
− Bà không nghe tiếng chó sủa hay sao ?
Quả thực ngoài ngõ , tiếng chó đang tru lên từng hồi như ai oán , và lại sủa lên. Và cứ mỗi lúc một xa dần. ông Phú nhắc lại :
− Đấy , bà có nghe thấy không ? Mẹ con nó dắt nhau đi ngoài đường.
Bà Phú mệt mỏi nhắc lại :
− Mẹ con ai mới được chứ lị ? Chó thì đêm nào mà chả sủa , có khi chó nó sủa bóng trăng , rồi có khi chó nó sủa người đi đánh dặm. ông lẩn thẩn mất rồi , ở nhà quê mà đêm không có nghe tiếng chó thì chẳng lẽ cả đêm người ta thức để canh trộm à ?
Bà nói dứt câu, thì hai người cũng vừa lên tới bậc thềm , đẩy cửa bước vào nhà. Bà Phú bật diêm châm đèn , vừa ngáp vừa bảo chồng :
− Thôi, ngủ đi ông , đừng có giựt mình rồi thức dậy nữa. Cố ngủ đi một tí , trời sắp sáng rồi. Chốc nữa tôi bảo con Nhàn đi mời thầy thuốc bắc , bốc thuốc cho ông.
Rồi bà lên giường nằm quay mặt vào vách , nhắm mắt lại. ông Phú cũng nằm nhắm mắt , phủ chăn lên tận ngực , nhưng tất nhiên không ngủ được. ông nằm lan man nghĩ ngợi một lúc khá lâu , rồi bỗng vùng dậy ngồi tựa lưng vào vách là vì trong mớ trí tưởng hổn độn của quá khứ vừa ùa về trong trí ông . ông chợt thấy lạnh toát toàn thân vì nhớ ra câu chuyện cũ đã lâu lắm , lâu đến nổi chẳng bao giờ ông nghĩ tới cho đến đêm nay bổng loé lên trong đầu ông , dắt ông về một kỷ niệm của ngày tháng cũ.
Dạo ấy , ông đã có ba con rồi , nhưng vẫn đam mê cái thú cô đầu trên phố huyện. Trò tiêu khiển cuối muà này lôi cuốn ông không phải vì ông thích văn chương thơ phú , hay ghiền tiếng trống chầu kêu khách , mà chỉ vì nhà hát có những cô hầu rượu trẻ trung lúc nào cũng tựa má , kề vai thân thiết với ông.
Gọi là đào rượu bởi thiếu nữ ấy không phải là ca nhi , họ chỉ vì túng thiếu , phải bỏ nhà quê lên thành phố. Tấp vào những nhà hát để làm công việc hầu rượu và quạt mát cho Quan viên đến thưởng thức.
ông Phú là một trong những Quan viên lắm của nhiều tiền , thường xuyên ghé chơi vào những ngày rãnh rỗi. ông có xe kéo riêng , từ làng Vạn Yên lên phố huyện chỉ mất khoảng ba tiếng đồng hồ. ông hách dịch lắm nhưng phóng tay xài rộng nên chủ chứa rất quí trọng và ra sức chìu chuộng .
Họ giao ông cho cô đào Tuyết mới ngoài 20 , vào nghề chưa được nữa năm. Tuyết phục dịch ông chu đáo lắm , từ lời ăn tiếng nói , dáng đi dáng đứng , từ cái quạt nan cầm tay phe phảy liên tục cho ông, tới cốc rượu nồng nâng lên miệng ông khi ông kê gối ngã đầu trên đùi cô. Sự chung đụng xác thịt dĩ nhiên không thể dừng lại ở đó. Lần nào trước khi ra hát từ , ông cũng ngủ với cô một đêm , rồi mới chia tay hẹn gặp chuyến tới .
Bà Phú cũng biết cái thú của chồng , nhưng chuyện ấy không làm bà bận tâm nhiều lắm. Bởi ông làm ra tiền , thì đi ngang về tắt để giải sầu một tháng đôi ba ngày cũng không có gì quá đáng đối với đàn ông thời ấy.
Bẵng đi một thời gian , ông Phú không lên phố huyện để chuẩn bị ra tranh chức ông Nghị. Gọi là tranh , nhưng có tranh với ai đâu , đó là thứ Nghị hách , Nghị gật , ngồi làm bù nhìn để diễn tuồng dân chủ cho thực dân Pháp mà thôi. Quan tỉnh quan huyện hổ trợ sau lưng , là tất nhiên ông thắng cử , nghênh ngang vào ngác trong các nghị trường. Có điều ông Phú cũng phải bỏ thì giờ học chữ Quốc ngữ và mấy câu tiếng Tây , vì chẳng lẽ vào nghị trường mà không biết đọc , biết viết. ông say mê chức trọng quyền cao , thú cô đầu dường như ông quên hẳn.
Cô đào Tuyết ở phố huyện ngóng ông mãi không thấy tăm hơi. ông không lên, thì cô không có tiền mà nhà chứa cũng mất nhiều lợi tức. Cô dọ hỏi cả tháng trời , mới biết ông ở làng Vạn Yên. Đắn đo mãi , cô đánh liều thuê xe kéo về làng Vạn Yên. Tất nhiên cô không dám đến thẳng nhà , cô dừng chân ở ngoài cánh đồng làng, mướn một đứa bé đang thả diều gần đó bảo nó vào gặp riêng ông Phú , nhắn ông ra gốc cây đa cho cô gặp. Làng này thì già trẻ lớn bé , ai mà không biết mặt ông Phú , cô dặn đi dặn lại thằng bé rằng :
− Này , mày phải gặp cho bằng được ông Phú rồi hẳn đưa cái mảnh giấy này nhé ! nhớ chửa ? Đừng có bạ ai cũng đưa , nhất là bà Phú thì nên lảng đi ngay. Phải đưa tận tay cho ông Phú, bảo là có cô Tuyết đang đợi ở gốc cây đa đầu làng ấy. Thôi đi đi ! Nhanh chân lên một tí nhé ! Đưa giấy rồi ra đây tao cho thêm tiền nhé !
Thằng bé nhận tiền và mảnh giấy , bỏ luôn cái diều và chạy thẳng vào làng Vạn Yên. Nó cũng biết ông Phú , nhưng là vì con nhà cùng đinh , nên chưa bao giờ đặt chân vào nhà ông. Nó đến trước cổng nhà ông , dừng lại thở , mồ hôi nhễ nhại khắp mặt và lên áo. Trong sân nhà ông hôm nay lố nhố cả chục người , rồi lại có cả ô tô trên tỉnh xuống , làm nó càng sợ không dám vào.
Khoảng thời gian này ông Phú bận lắm vì đang chạy chức nghị viên. Chờ đến hơn một tiếng đồng hồ, thằng bé phân vân không biết làm sao. Quay lại gốc đa nói thật với Tuyết thì sợ cô đòi lại tiền mà xông vào nhà gặp ông Phú thì liều lĩnh quá. Lơ phật ý ông, ông tát cho thì sưng mặt ; Nó cứ đứng sớ rớ mãi ở ngoài cổng cho đến khi chị thuần xách giỏ đi mua thêm rượu , thấy cử chỉ lấm lét của nó , cất tiếng hỏi :
− Này, mày con nhà ai thế ? Làm gì mà cứ thập thò ở đây thế này ? Ăn trộm hả ? Xéo ngay không chết bây giờ đấy nhé !
Thằng bé sợ hãi đáp :
− Cháu hỏi thăm ông Phú ạ !
Chị Thuần mắng :
− Ớ ! Cái thằng này láo thật ! Mày là �